Οδηγός

Πριν ξεκινήσετε

Οποιοσδήποτε υπολογιστής x86 64 bit. Ο οδηγός εγκατάστασης θέλει τουλάχιστον 1,7 GB RAM και 18 GB χώρο στον δίσκο· τα παρακάτω μεγέθη είναι αυτά με τα οποία το σύστημα κινείται άνετα.

Η ίδια εικόνα υποστηρίζει και UEFI και παλιό BIOS. Το Secure Boot μπορεί να μείνει ενεργό.

Λήψη και επαλήθευση

Η εικόνα είναι ένα αρχείο, το moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso, και δίπλα του ένα δεύτερο αρχείο περιέχει το άθροισμα ελέγχου SHA-256. Ελέγξτε το άθροισμα πριν γράψετε την εικόνα: μια λήψη που δεν ολοκληρώθηκε δίνει στικάκι που ξεκινά και μετά αποτυγχάνει με μπερδεμένους τρόπους.

Σε Linux ή macOS, μέσα στον φάκελο όπου αποθηκεύσατε τη λήψη:

sha256sum -c moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso.sha256

Σε Windows, μέσα στο PowerShell, συγκρίνετε το hash που τυπώνεται με αυτό του αρχείου .sha256:

Get-FileHash .\moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso -Algorithm SHA256
Get-Content .\moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso.sha256

Η πρώτη εντολή τυπώνει OK· η δεύτερη τυπώνει ένα hash που πρέπει να ταιριάζει με αυτό του αρχείου. Οτιδήποτε άλλο σημαίνει ότι η λήψη είναι χαλασμένη.

Λήψη 26.04.5

Γράψιμο της εικόνας σε στικάκι USB

Η εικόνα είναι υβριδικό ISO, άρα αρκεί μια απλή αντιγραφή μπλοκ: δεν χρειάζεται ειδικό εργαλείο και το ίδιο στικάκι ξεκινά σε υπολογιστές UEFI και BIOS. Ό,τι υπάρχει στο στικάκι σβήνεται. Χρειάζεστε στικάκι τουλάχιστον 8 GB.

Σε Linux ή macOS, βρείτε πρώτα το όνομα της συσκευής (lsblk σε Linux, diskutil list σε macOS) και μετά:

sudo dd if=moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso of=/dev/sdX bs=4M status=progress oflag=direct conv=fsync

sudo dd if=moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso of=/dev/rdiskN bs=4m   # macOS

Ελέγξτε δύο φορές το όνομα της συσκευής: το dd γράφει σε όποια συσκευή του δώσετε.

Windows

Χρησιμοποιήστε το Rufus σε λειτουργία DD, το balenaEtcher ή το Ventoy. Αν το Rufus ρωτήσει αν θα γράψει σε λειτουργία ISO ή DD, επιλέξτε DD.

Εκκίνηση από το στικάκι

Ξεκινήστε τον υπολογιστή με το στικάκι τοποθετημένο και ανοίξτε το μενού εκκίνησης μίας χρήσης (F12, F8, F2, Esc ή Del, ανάλογα με τον κατασκευαστή), ή ορίστε τη συσκευή USB ως πρώτη συσκευή εκκίνησης στις ρυθμίσεις του firmware. Το Secure Boot δεν χρειάζεται αλλαγή.

Το μενού εκκίνησης

• Try or Install MoonLightOS

  Η κανονική επιλογή. Ξεκινά τη ζωντανή συνεδρία με το γραφικό εκκίνησης.

• Try or Install MoonLightOS (safe graphics)

  Το ίδιο, με απενεργοποιημένο το kernel mode-setting. Χρησιμοποιήστε το όταν η οθόνη μένει μαύρη ή η εικόνα βγαίνει αλλοιωμένη.

• MoonLightOS in RAM (needs 6 GB+)

  Αντιγράφει όλο το σύστημα στη μνήμη, ώστε να μπορείτε να αφαιρέσετε το στικάκι.

• Check this medium for defects

  Επαληθεύει κάθε αρχείο του στικακιού με τα αθροίσματα ελέγχου που καταγράφηκαν κατά την κατασκευή.

• Verbose boot (no splash, logs to serial)

  Δείχνει κάθε μήνυμα στην οθόνη και στην πρώτη σειριακή θύρα· είναι ο μόνος τρόπος να διαβάσετε μια εκκίνηση που αποτυγχάνει πριν γίνει διαθέσιμη η οθόνη.

• UEFI firmware settings

  Επανεκκινεί στις ρυθμίσεις του firmware.

Η ζωντανή συνεδρία

Το πρώτο που βλέπετε είναι ο οδηγός αρχικής ρύθμισης: διαλέγετε τη γλώσσα του συστήματος, επιβεβαιώνετε τη διάταξη πληκτρολογίου (γράψτε στο πλαίσιο για να τη δοκιμάσετε), συνδέεστε σε δίκτυο Wi-Fi και μετά είτε εξερευνάτε είτε εγκαθιστάτε. Ό,τι ορίζει είναι πραγματική ρύθμιση του συστήματος, και ο οδηγός εγκατάστασης χρησιμοποιεί τις ίδιες επιλογές.

Η ζωντανή συνεδρία είναι το πλήρες σύστημα, χωρίς καμία αλλαγή: η ίδια επιφάνεια εργασίας, τα ίδια εργαλεία, οι ίδιες σελίδες ρυθμίσεων. Ο χρήστης της ζωντανής συνεδρίας λέγεται moonlight και δεν έχει κωδικό. Τίποτα από όσα κάνετε εδώ δεν αγγίζει τον δίσκο ώσπου να ξεκινήσετε την εγκατάσταση.

Για να εγκαταστήσετε, κάντε διπλό κλικ στο «Install MoonLightOS» στην επιφάνεια εργασίας, ή ανοίξτε ξανά τον οδηγό αρχικής ρύθμισης και επιλέξτε την εγκατάσταση.

Εγκατάσταση

Ο οδηγός εγκατάστασης είναι το Calamares. Επτά σελίδες, και μετά η αντιγραφή στον δίσκο.

1. Υποδοχή

   Η γλώσσα του οδηγού εγκατάστασης και οι σύνδεσμοι προς αυτόν τον οδηγό.

2. Τοποθεσία

   Η περιοχή και η ζώνη ώρας σας· από αυτές προκύπτουν η τοπική ρύθμιση και οι μορφές των αριθμών.

3. Πληκτρολόγιο

   Έτοιμο με ό,τι επιλέξατε στον οδηγό. Γράψτε στο πλαίσιο για να το ελέγξετε.

4. Κατατμήσεις

   Η διαγραφή του δίσκου είναι η προεπιλογή και δημιουργεί σύστημα αρχείων ext4 με αρχείο εναλλαγής· διαθέσιμα είναι επίσης τα btrfs, xfs και f2fs, όπως και η χειροκίνητη κατάτμηση. Σημειώστε την κρυπτογράφηση του συστήματος για πλήρη κρυπτογράφηση LUKS2 και διαλέξτε συνθηματικό: θα το γράφετε σε κάθε εκκίνηση και δεν μπορεί να ανακτηθεί αν το ξεχάσετε. Σε υπολογιστή UEFI δημιουργείται κατάτμηση EFI 512 MiB.

5. Χρήστες

   Το όνομά σας, το όνομα του υπολογιστή, ένα όνομα χρήστη και κωδικός τουλάχιστον οκτώ χαρακτήρων από δύο κατηγορίες χαρακτήρων. Ο πρώτος λογαριασμός διαχειρίζεται τον υπολογιστή μέσω sudo· ο λογαριασμός root μένει κλειδωμένος και δεν υπάρχει αυτόματη σύνδεση εκτός αν την ενεργοποιήσετε.

6. Σύνοψη

   Όλα όσα πρόκειται να κάνει ο οδηγός εγκατάστασης, σε μια λίστα. Τίποτα δεν έχει γραφτεί ακόμη.

7. Εγκατάσταση

   Το σύστημα αντιγράφεται στον δίσκο, εγκαθίσταται ο φορτωτής εκκίνησης (ως MoonLightOS στη λίστα εκκίνησης του firmware σε UEFI) και αφαιρούνται τα υπολείμματα της ζωντανής συνεδρίας. Μετά επανεκκινήστε και αφαιρέστε το στικάκι.

Τα άλλα λειτουργικά συστήματα του υπολογιστή εντοπίζονται από το os-prober στην πρώτη εκκίνηση και προστίθενται στο μενού του GRUB.

Η πρώτη εκκίνηση

Ένα εγκατεστημένο σύστημα ξεκινά ως ακριβές αντίγραφο της εικόνας από την οποία προέρχεται κάθε άλλη εγκατάσταση. Ό,τι πρέπει να είναι μοναδικό για αυτόν τον υπολογιστή δημιουργείται στην πρώτη εκκίνηση, πριν εμφανιστεί η οθόνη σύνδεσης, από μια υπηρεσία που στη συνέχεια απενεργοποιείται μόνη της:

• ένα νέο machine ID, ώστε κανείς που παρακολουθεί το δίκτυο να μην μπορεί να συνδέσει δύο εγκαταστάσεις μεταξύ τους·
• νέα κλειδιά SSH, επειδή ένα κλειδί κοινό σε όλους όσοι κατέβασαν την εικόνα θα έκανε την επαλήθευση του υπολογιστή άσκοπη·
• το μενού του GRUB, τώρα που είναι ορατοί οι πραγματικοί δίσκοι και τα λειτουργικά συστήματα που έχουν·
• ένα initramfs ξαναφτιαγμένο για το υλικό που υπάρχει στην πραγματικότητα, ώστε να είναι μικρότερο και το γραφικό εκκίνησης να εμφανίζεται πιο γρήγορα·
• οι προσωρινές μνήμες εικονιδίων, γραμματοσειρών και επιφάνειας εργασίας, ώστε η πρώτη σύνδεση να μην είναι αργή·
• το τείχος προστασίας, ενεργοποιημένο ξανά.

Η έξοδός της γράφεται στο /var/log/moonlight-firstboot.log. Μετά εμφανίζεται η οθόνη σύνδεσης, και μετά την πρώτη σύνδεση το παράθυρο υποδοχής.

Πρώτα βήματα

• Διαλέξτε εμφάνιση

  Σκούρο ή φωτεινό, απευθείας από την εφαρμογή υποδοχής. Όλα τα υπόλοιπα βρίσκονται στο MoonLight Tweaks: η διάταξη της επιφάνειας εργασίας, η ταπετσαρία, το πρόγραμμα εναλλαγής και τα γραφικά στοιχεία.

• Οδηγοί συσκευών

  Από την εφαρμογή υποδοχής, η επιλογή των οδηγών ανοίγει τον Διαχειριστή οδηγών. Σε υπολογιστή με κάρτα NVIDIA ο ιδιόκτητος οδηγός βρίσκεται στο ISO, άρα δουλεύει χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο.

• Λογισμικό

  Το κατάστημα παρουσιάζει μαζί τα snap, το αποθετήριο του Ubuntu και το Flathub. Τα Thunderbird, Steam, Spotify και πολλά άλλα απέχουν μια αναζήτηση.

• Δακτυλικό αποτύπωμα και πρόσωπο

  Από την εφαρμογή υποδοχής επιλέξτε το δακτυλικό αποτύπωμα, ή πηγαίνετε στις Ρυθμίσεις συστήματος → Ο λογαριασμός σας, για να καταχωρίσετε αποτύπωμα ή να στήσετε το ξεκλείδωμα με το πρόσωπο.

• Αντίγραφα ασφαλείας

  Το Timeshift παίρνει προγραμματισμένα στιγμιότυπα του συστήματος. Στήστε το πριν το χρειαστείτε.

• Ασφάλεια

  Οι Ρυθμίσεις συστήματος → Ασφάλεια δείχνουν τι προστατεύει και τι δεν προστατεύει αυτόν τον υπολογιστή, με ένα κουμπί διόρθωσης σε κάθε γραμμή.

• Πακέτα για προγραμματιστές

  Εικονικές μηχανές, PHP με βάσεις δεδομένων και LaTeX: ένα κλικ το καθένα από την εφαρμογή υποδοχής, εγκατεστημένα από το αποθετήριο που είναι ήδη ρυθμισμένο.

• Προγράμματα των Windows

  Ανοίξτε μία φορά τις Εφαρμογές Windows: προετοιμάζουν το Wine με DXVK, VKD3D, γραμματοσειρές και runtime. Από εκεί και πέρα, τα αρχεία .exe ανοίγουν κανονικά.

Εικονικές μηχανές

VirtualBox

Το VirtualBox θέλει τρεις ρυθμίσεις αλλαγμένες από τις προεπιλογές του, αλλιώς δεν ξεκινά καθόλου αυτή την εικόνα. Η αποτυχία μοιάζει με πρόβλημα μνήμης, αλλά δεν είναι: το GRUB αλλάζει σε λειτουργία γραφικών για να σχεδιάσει το μενού με το θέμα, και με την προεπιλογή των 16 MB μνήμης γραφικών του VirtualBox αυτό αποτυγχάνει με το μήνυμα «Out of memory. You need to load the kernel first.»

Από τη γραμμή εντολών:

VBoxManage modifyvm "MoonLightOS" \
    --ostype Ubuntu24_LTS_64 --memory 4096 --cpus 4 \
    --vram 128 --graphicscontroller vmsvga --accelerate3d on \
    --boot1 dvd --boot2 disk

Το VirtualBox χαρακτηρίζει το μέσο «Ubuntu» επειδή βρίσκει μέσα του έναν φάκελο /casper. Αυτό είναι απλώς μια ετικέτα στο περιβάλλον του VirtualBox· το μέσο ταυτοποιείται ως MoonLightOS. Ορίστε πάντως τον τύπο του φιλοξενούμενου σε Ubuntu, επειδή αυτό επιλέγει το σωστό chipset και τις σωστές προεπιλογές γραφικών.

QEMU

UEFI, όπως ξεκινούν οι περισσότεροι υπολογιστές. Δημιουργήστε πρώτα τις εγγράψιμες μεταβλητές του firmware και έναν δίσκο προορισμού:

cp /usr/share/OVMF/OVMF_VARS.fd .
qemu-img create -f qcow2 disk.qcow2 30G
qemu-system-x86_64 \
  -enable-kvm -m 4096 -smp 4 \
  -machine q35 -cpu host \
  -device virtio-vga-gl -display gtk,gl=on \
  -drive if=pflash,format=raw,readonly=on,file=/usr/share/OVMF/OVMF_CODE.fd \
  -drive if=pflash,format=raw,file=OVMF_VARS.fd \
  -drive file=moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso,media=cdrom \
  -drive file=disk.qcow2,if=virtio

Με το Secure Boot πραγματικά ενεργό, χρησιμοποιώντας το firmware με καταχωρισμένα τα κλειδιά της Microsoft. Μόλις ξεκινήσει, το mokutil --sb-state αναφέρει SecureBoot enabled, το ίδιο και οι Ρυθμίσεις → Σχετικά:

cp /usr/share/OVMF/OVMF_VARS_4M.ms.fd OVMF_VARS.fd
qemu-system-x86_64 \
  -enable-kvm -m 4096 -smp 4 -machine q35,smm=on -cpu host \
  -global driver=cfi.pflash01,property=secure,value=on \
  -drive if=pflash,format=raw,readonly=on,file=/usr/share/OVMF/OVMF_CODE_4M.secboot.fd \
  -drive if=pflash,format=raw,file=OVMF_VARS.fd \
  -drive file=moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso,media=cdrom

Παλιό BIOS: το ISO είναι υβριδικό, άρα το ίδιο αρχείο ξεκινά και με τον παλιό τρόπο:

qemu-system-x86_64 -enable-kvm -m 2048 -cdrom moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso

Για να δοκιμάσετε τον ισχυρισμό των 2 GB, ξεκινήστε χωρίς επιτάχυνση και με την ελάχιστη μνήμη, και μετά ελέγξτε στη ζωντανή συνεδρία ότι το zram εμφανίζεται ως χώρος εναλλαγής και ότι η πίεση στη μνήμη μένει χαμηλή:

qemu-system-x86_64 -enable-kvm -m 2048 -smp 2 -vga std -cdrom moonlightos-26.04.5-bengunur-amd64.iso

# in the live session:
free -h                      # zram appears as swap
swapon --show                # /dev/zram0, zstd
cat /proc/pressure/memory    # "some avg10" under about 10 means it is keeping up
systemctl is-active earlyoom

Τα εργαλεία φιλοξενούμενου για VirtualBox, QEMU/SPICE και VMware βρίσκονται ήδη στην εικόνα, και αυτά είναι που δίνουν την προσαρμογή της οθόνης και το κοινό πρόχειρο.

Συντομεύσεις πληκτρολογίου

Ο πλήρης πίνακας βρίσκεται στη σελίδα των δυνατοτήτων. Αυτές αξίζει να τις μάθετε από την πρώτη μέρα:

Ο πλήρης πίνακας

Επίλυση προβλημάτων

• Η οθόνη μένει μαύρη μετά το μενού εκκίνησης

  Επιλέξτε την καταχώριση με τα ασφαλή γραφικά. Αν ξεκινήσει, εγκαταστήστε από εκεί και μετά ενεργοποιήστε τον ιδιόκτητο οδηγό από τη σελίδα των οδηγών.

• «Out of memory. You need to load the kernel first.»

  Μηχανή VirtualBox με 16 MB μνήμης γραφικών. Δώστε της 128 MB και ενεργοποιήστε την επιτάχυνση 3D· δείτε τις εικονικές μηχανές παραπάνω.

• Η επιφάνεια εργασίας δείχνει αργή

  Ελέγξτε τον renderer OpenGL στις Ρυθμίσεις → Σχετικά. Με απόδοση από λογισμικό τα εφέ κινήσεων απενεργοποιούνται αυτόματα κατά τη σύνδεση· από το MoonLight Tweaks → Απόδοση τα απενεργοποιείτε χειροκίνητα.

• Το στικάκι ξεκινά και μετά αποτυγχάνει με μπερδεμένους τρόπους

  Τρέξτε τον έλεγχο του μέσου από το μενού εκκίνησης και επαληθεύστε το άθροισμα ελέγχου SHA-256 της λήψης.

• Δεν υπάρχει Wi-Fi

  Ανοίξτε τη σελίδα των οδηγών: ο οδηγός της Broadcom περιλαμβάνεται στην εικόνα. Για άλλες κάρτες, το μενού του δικτύου δείχνει τι εντόπισε ο πυρήνας.

• Ο αναγνώστης δακτυλικών αποτυπωμάτων δεν εντοπίζεται

  Ανοίξτε το Δακτυλικό αποτύπωμα. Λέει τον κατασκευαστή του αισθητήρα, αν είναι αισθητήρας με εγγενή υποστήριξη, με αντιστοίχιση πάνω στο chip ή με εκτελέσιμο του κατασκευαστή, και εξηγεί τι μπορεί να γίνει.

• Διάβασμα των αρχείων καταγραφής

  Τι παραπονέθηκε η εκκίνηση, η καταγραφή του διαχειριστή σύνδεσης, η καταγραφή της πρώτης εκκίνησης και το όνομα του ενεργού θέματος εκκίνησης:

journalctl -b -p warning          # what the boot complained about
journalctl -b -u lightdm
cat /var/log/moonlight-firstboot.log
plymouth-set-default-theme        # should print: moonlightos

Για μια αναφορά σφάλματος, το «Σχετικά με το MoonLightOS» → Αντιγραφή αναφοράς βάζει στο πρόχειρο την έκδοση και το υλικό, και το moonlight-selftest τυπώνει τι κάνει στην πραγματικότητα η επιφάνεια εργασίας.

moonlight-selftest | less

Φτιάξτε το μόνοι σας

Όλη η διανομή είναι ένα αποθετήριο: τα γραφικά παράγονται από ένα λογότυπο πηγής, τα θέματα από μία παλέτα, και ένα script μετατρέπει τα πάντα σε ISO που ξεκινά και δουλεύει με Secure Boot. Χρειάζεστε Docker (σε οποιοδήποτε λειτουργικό σύστημα, επειδή η κατασκευή τρέχει σε κοντέινερ) και περίπου 25 GB ελεύθερου χώρου.

Το ISO γράφεται στο out/, με ένα άθροισμα ελέγχου SHA-256 δίπλα του. Σε Windows, τρέξτε το από το Git Bash ή χρησιμοποιήστε το build.ps1.

Πώς είναι οργανωμένη η κατασκευή

Πριν δημιουργηθεί το ISO, η κατασκευή τρέχει πάνω από 120 υποχρεωτικούς ελέγχους μέσα στην εικόνα: τον πυρήνα, το υπογεγραμμένο shim, και τα δύο θέματα, κάθε MoonTool, τους κωδικοποιητές, τους οδηγούς Wi-Fi, τις μεταφράσεις, και ότι το ξεκλείδωμα με το πρόσωπο και ο κωδικός ανάγκης είναι ανενεργά. Αν κάποιος έλεγχος αποτύχει, η κατασκευή σταματά. Ο προσωρινός χώρος είναι τόμος του Docker και όχι bind mount, επειδή η ιδιοκτησία των αρχείων, οι συμβολικοί σύνδεσμοι και οι κόμβοι συσκευών δεν επιβιώνουν σε bind mount στα Windows ή στο macOS.

Προσαρμογή

• Η ταυτότητα της έκδοσης

  Το config/moonlight.conf περιέχει κάθε κείμενο που ορίζει τη διανομή.

• Γραφικά

  Αντικαταστήστε το λογότυπο πηγής ή μια ταπετσαρία, τρέξτε ξανά το tools/gen-branding.py, και το γραφικό εκκίνησης, το GRUB, η οθόνη σύνδεσης, τα εικονίδια και τα γραφικά του οδηγού εγκατάστασης παράγονται όλα από την αρχή.

• Χρώματα

  Το tools/gen-themes.py περιέχει μία σκούρα και μία φωτεινή παλέτα και παράγει και τα δύο πλήρη θέματα με τους ίδιους κανόνες.

• Εγκατεστημένα πακέτα

  Στα packages/*.list, ένα πακέτο ανά γραμμή, εγκαθίστανται με τη σειρά των ονομάτων των αρχείων· το 99-purge.list απαριθμεί όσα αφαιρούνται στο τέλος.

• Προεπιλογές της επιφάνειας εργασίας

  Στο rootfs/etc/dconf/db/moonlight.d/, σε μορφή keyfile του dconf. Είναι προεπιλογές, όχι κλειδώματα: ο χρήστης μπορεί να αλλάξει οποιαδήποτε από αυτές.

• Γρήγορη επανακατασκευή

  Μετά από αλλαγή στο rootfs/ ή στις λίστες πακέτων, το build.sh rootfs επαναλαμβάνει το στάδιο του chroot πάνω στην αποθηκευμένη βάση και το build.sh image ξανασυσκευάζει το ISO· το build.sh finish είναι για δουλειά στο μενού εκκίνησης.

Βοήθεια και αναφορά σφαλμάτων

Μια χρήσιμη αναφορά λέει τι περιμένατε, τι έγινε αντ' αυτού και σε ποιον υπολογιστή έγινε. Το MoonLightOS κάνει το τρίτο μέρος εύκολο:

• Το «Σχετικά με το MoonLightOS» → Αντιγραφή αναφοράς βάζει στο πρόχειρο, ως κείμενο, την έκδοση, το υλικό, τον renderer γραφικών και την κατάσταση του Secure Boot.
• Το moonlight-selftest τυπώνει ποιες ρυθμίσεις θέματος ισχύουν, αν το φύλλο στυλ του κελύφους φορτώθηκε σωστά, ποιος οδηγός γραφικών είναι ενεργός και ποιες υπηρεσίες απέτυχαν.
• Για πρόβλημα στην εκκίνηση, η καταχώριση Verbose boot γράφει κάθε μήνυμα στην οθόνη και στην πρώτη σειριακή θύρα.
• Για τον οδηγό εγκατάστασης, το /var/log/moonlight-firstboot.log στο εγκατεστημένο σύστημα, και η εντολή journalctl -b -p warning.

Πού να τη στείλετε

Ένα δημόσιο σύστημα παρακολούθησης σφαλμάτων και ένα κανάλι υποστήριξης θα ανακοινωθούν εδώ. Μέχρι τότε, κρατήστε την αναφορά: όλα όσα πρέπει να περιέχει έρχονται από τα δύο εργαλεία παραπάνω.